در این مطلب به بررسی علت طعم فلزی در دهان و ارتباط آن با بیماریهای زمینهای میپردازیم. احساس یک طعم فلزی یا نامعمول در دهان، بدون آنکه چیزی خورده باشید، در پزشکی دیسگئوزیا (Dysgeusia) نامیده میشود. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی ناشنوایی و سایر اختلالات ارتباطی آمریکا...
احساس یک طعم فلزی یا نامعمول در دهان، بدون آنکه چیزی خورده باشید، در پزشکی دیسگئوزیا (Dysgeusia) نامیده میشود. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی ناشنوایی و سایر اختلالات ارتباطی آمریکا (NIDCD)، دیسگئوزیا وضعیتی است که در آن یک احساس چشایی بدمزه، شور، تند و ناخوشایند یا فلزی بهطور مداوم در دهان باقی میماند.
در این مقاله، علل شناختهشدهٔ طعم فلزی دهان مطابق منابع معتبر پزشکی دستهبندی و تحلیل میشود.
دیسگئوزیا به هرگونه اختلال کیفی در حس چشایی شرح داده میشود. در متون مرجع، به درک طعم در غیاب هرگونه محرک چشایی فانتوگئوزیا (Phantogeusia) تبیین داده میشود (StatPearls). دربارهٔ میزان شیوع، کلینیک کلیولند بیان کرده است که تا حدود ۱۷ درصد از مردم آمریکا در مقطعی از زندگی دیسگئوزیا را تجربه میکنند، و NIDCD نیز مینویسد تا حدود ۱۵ درصد از بزرگسالان ممکن است نوعی مشکل چشایی یا بویایی داشته باشند. علاوه بر این طبق NIDCD، سالانه بیش از ۲۰۰ هزار نفر در آمریکا به دلیل مشکلات حس چشایی یا بویایی به پزشک مراجعه میکنند.
در صورت انتشار دادهها نو، اطلاعات بیشتری به این گزارش اضافه خواهد شد.
بر پایه شرح کلینیک کلیولند (Cleveland Clinic)، طعم فلزی یکی از عوارض جانبی شناختهشدهٔ گروهی از داروهای رایج است، از جمله:
در فهرست کلینیک کلیولند برای دیسگئوزیا، داروهای ضدآلرژی و داروهای ضدافسردگی نیز از عوامل تغییر حس چشایی ذکر شدهاند.
طبق کلینیک کلیولند، بیماری لثه (ژنژیویت و پریودنتیت) و عفونت دندان از علل شناختهشدهٔ طعم فلزی در دهان هستند و بهداشت مناسب دهان و دندان و مراجعه به دندانپزشک در این موارد اهمیت دارد.
در ادامه اطلاعات بیشتری درباره این این موضوع ارائه شده است.
به اظهار داشتهٔ کلینیک کلیولند، دیسگئوزیا در دوران بارداری شایع است، به دگرگونیها هورمونی نسبت داده میشود، در سهماههٔ اول شدیدترین حالت را دارد و معمولاً با پیشرفت بارداری کم شدن مییابد.
طعم فلزی یا تغییر حس چشایی میتواند در زمینهٔ برخی بیماریها دیده شود. طبق فهرست علل دیسگئوزیا در کلینیک کلیولند، این موارد شاملاند:

در یک مرور منتقلشدهشده در Journal of Oral Bioscience (۲۰۲۱) نیز دیابت، بیماری مزمن کلیوی، عفونتهای تنفسی و کمبودهای تغذیهای از علل شناختهشدهٔ دیسگئوزیا معرفی شدهاند.
پیگیری تازهترین تحولات میتواند دید بهتری نسبت به این مسئله ایجاد کند.
کلینیک کلیولند مینویسد طعم فلزی در دهان میتواند از عوارض حساسیت غذایی (بهویژه به صدف یا آجیل درختی) باشد و آن را یکی از نشانههای زودهنگام آنافیلاکسی توصیف میکند؛ واکنشی که میتواند کشنده باشد. این به معنای آن نیست که هر طعم فلزی نشانهٔ آلرژی است؛ همانطور که در بخشهای بالا آمد، شایعترین زمینههای شناختهشده دارویی و دهانی هستند.
سازمان بهداشت ملی بریتانیا (NHS) نشانههای آنافیلاکسی را چنین فهرست کرده است: تورم گلو و زبان؛ مشکل تنفسی یا تنفس بسیار شتابان؛ مشکل بلع، احساس تنگی در گلو یا خشونت صدا؛ خسخس، سرفه یا تنفس پرصدا؛ احساس خستگی یا گیجی؛ احساس ضعف، سرگیجه یا از حال رفتن؛ سرد شدن پوست؛ تغییر رنگ پوست، لبها یا زبان؛ و بثورات پوستی متورم، برجسته یا خارشدار.
طبق NHS، آنافیلاکسی یک فوریت پزشکی است و در صورت بررسیٔ این نشانهها باید فوراً با اورژانس تماس گرفت (در بریتانیا شمارهٔ ۹۹۹؛ در ایران ۱۱۵)؛ اگر تزریقکنندهٔ خودکار آدرنالین در دسترس است باید مطابق آموزش استفاده شود و فرد نباید بایستد یا راه برود، حتی اگر احساس بهبودی کند.
کارشناسان معتقدند آگاهی از شرحات این مطلب میتواند برای مخاطبان مفید باشد.
از آنجا که بسیاری از داروهای رایج میتوانند طعم فلزی ایجاد کنند، اگر گمان میکنید علت طعم فلزی دهانتان یکی از داروهای مصرفیتان است، هرگز داروی تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید و دوز آن را تغییر ندهید. قطع خودسرانهٔ دارو میتواند بیماری زمینهای را کنترلنشده رها کند. هر تغییری در داروی مصرفی باید فقط با نظر پزشک یا داروساز معالج انجام شود.
اگر طعم فلزی در دهان دارید و احتمال میدهید با بیماریهای زمینهای یا مشکلات دهانی مرتبط باشد، در این صفحه میتوانید پزشکان دکترای حرفهای دندانپزشکی را مطالعه کرده و نوبت اینترنتی ثبت کنید.
کلینیک کلیولند توصیه میکند در صورت وجود طعم نامعمول و پایدار در دهان، بهجای پوشاندن یا پنهان کردن این علامت، با پزشک صحبت کنید تا مشخص شود آیا بیماری یا وضعیت جدیای در میان است یا خیر. علاوه بر این در فهرست علل دیسگئوزیا آمده است که اگر متوجه شدید غذاها دیگر طعم قبلی را ندارند، با یک ارائهدهندهٔ خدمات سلامت مشورت کنید. مراجعه به پزشک بهویژه در این موقعیتها اهمیت دارد:
آخر اخبار در دسترس قرار گرفته حاوی نکات تازهای درباره این مبحث هستند.
سلب مسئولیت: این مطلب صرفاً جنبهٔ اطلاعرسانی دارد و جایگزین مشاورهٔ پزشک نیست. تشخیص علت طعم فلزی دهان و هرگونه تغییر در داروهای مصرفی باید تحت نظر پزشک یا داروساز صورت گیرد.
در این مقاله میخوانید چرا دندانها به سرما حساس میشوند، نقش تئوری هیدرودینامیک چیست، و چه راهکارهایی برای کم شدن درد و جلوگیری از تشدید حساسیت وجود دارد.
جمعبندی
بررسی ابعاد مختلف علت طعم فلزی در دهان و ارتباط آن با بیماریهای زمینهای ادامه دارد.
سوالات متداول
چرا علت طعم فلزی در دهان و ارتباط آن با بیماریهای زمینهای اهمیت دارد؟
این موضوع در روزهای اخیر مورد توجه رسانهها و مخاطبان قرار گرفته است.
آیا اطلاعات این گزارش قطعی است؟
تمام اطلاعات بر اساس گزارشهای منتشر شده در زمان نگارش این مطلب تهیه شده است.
از کجا میتوان اخبار جدید علت طعم فلزی در دهان و ارتباط آن با بیماریهای زمینهای را دنبال کرد؟
آخرین اطلاعات منتشر شده در همین صفحه بهروزرسانی خواهد شد.
برچسب:
نویسنده: جواد رضایی
تاريخ: پنجشنبه
1 مرداد
1405 ساعت: 12:53