پروتز چانه و ژنیوپلاستی (Chin Augmentation / Genioplasty)

لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شد

پروتز چانه یا ژنیوپلاستی (Genioplasty) به مجموعه‌ای از روش‌های جراحی گفته می‌شود که با هدف تغییر اندازه، شکل یا موقعیت چانه انجام می‌شوند تا تعادل بهتری میان چانه و سایر اجزای صورت ایجاد شود. این جراحی می‌تواند برای رفع عقب‌رفتگی چانه (Microgenia یا Retrogenia)، اصلاح نامتقارنی، یا هماهنگ‌سازی نمای جانبی صورت (Facial Profile) انجام شود. طبق منابع علمی، ژنیوپلاستی به‌طور شایع همراه با جراحی بینی (Rhinoplasty) نیز انجام می‌شود؛ تا آنجا که در برخی مطالعات تا ۲۵٪ از موارد رینوپلاستی زیبایی با نوعی اصلاح چانه همراه بوده است.

در ادامه دو روش اصلی این جراحی، تفاوت آن با فیلر چانه، محل برش جراحی، دورهٔ نقاهت و مهم‌تر از همه، فهرست جامع و صادقانه‌ای از عوارض احتمالی ارزیابی می‌شود.

طبق معیارهای ذکرشده در منابع تخصصی جراحی صورت، این جراحی معمولاً برای شرایط زیر در نظر گرفته می‌شود:

تصمیم‌گیری دربارهٔ کاندیدا بودن یا نبودن یک فرد، ارزیابی تخصصی توسط جراح فک‌وصورت یا جراح پلاستیک را می‌طلبد و این متن جایگزین چنین ارزیابی‌ای نیست.

دو روش اصلی برای اصلاح چانه وجود دارد که از نظر تکنیک جراحی، ماندگاری و بازگشت‌پذیری با یکدیگر تفاوت اساسی دارند.

در این روش، یک قطعهٔ ایمپلنت زیستی‌سازگار (Biocompatible) روی استخوان چانه (بدون برش استخوان) جای‌گذاری می‌شود تا حجم و برجستگی چانه بیشتر شدن یابد. جنس این ایمپلنت‌ها معمولاً یکی از موارد زیر است:

ایمپلنت چانه یک روش کمترتهاجمی نسبت به جراحی استخوانی محسوب می‌شود، اما ماهیت آن یک جسم خارجی دائمی در بدن است.

در این روش، خودِ استخوان چانه بریده (استئوتومی) و به‌صورت کنترل‌شده به جلو، عقب یا کنار جابه‌جا می‌شود؛ سپس با پیچ و پلاک یا سیم در موقعیت به‌روز ثابت می‌گردد. از آنجا که در این روش استخوان طبیعی خود فرد جابه‌جا می‌شود، نه اینکه یک مادهٔ خارجی اضافه شود، خروجی از نظر ظاهری طبیعی‌تر شمرده می‌شود و خطر مرتبط با «جسم خارجی» (مانند دفع یا جابه‌جایی ایمپلنت) در آن وجود ندارد، هرچند این روش تهاجمی‌تر و با دورهٔ بهبودی طولانی‌تر همراه است.

برای اصلاح عقب‌رفتگی یا عدم تقارن چانه و بهبود هارمونی نیم‌رخ صورت، دو رویکرد اصلی جراحی وجود دارد: کارگذاری ایمپلنت مصنوعی یا برش و تغییر موقعیت استخوان چانه خودِ فرد. انتخاب روش مناسب به ساختار اسکلتی، میزان اصلاح مورد نیاز و اهداف درمانی بیمار بستگی دارد.

هر دو روش پروتز و ژنیوپلاستی استخوانی می‌توانند از یکی از دو مسیر زیر انجام شوند:

در این روش، برشی در محل اتصال لثه و لب پایین ایجاد می‌شود. مزیت اصلی آن نبود اسکار قابل‌مشاهده روی پوست است، اما از نظر فنی پیچیده‌تر بوده و به دلیل ارتباط با محیط دهان، احتمال آلودگی و عفونت در آن بیشتر از روش زیرچانه‌ای گزارش شده است.

در این روش برشی کوچک در پشت چین طبیعی زیر چانه ایجاد می‌شود. این مسیر دید بهتری برای جراح فراهم می‌کند و خطر آلودگی کمتری دارد؛ به همین دلیل زمانی که جراحی چانه همراه با لیفت صورت یا گردن انجام شود، معمولاً این مسیر ترجیح داده می‌شود.

فیلر چانه یک روش غیرجراحی و موقت است که با تزریق مواد پرکننده (مانند ترکیبات هیالورونیک اسید) انجام می‌شود و اثر آن پس از مدتی از بین می‌رود. در مقابل، پروتز چانه و ژنیوپلاستی استخوانی روش‌های جراحی و ماندگارتر هستند که نیازمند بیهوشی یا آرام‌بخشی، برش جراحی و دورهٔ نقاهت مشخص‌اند. شرح جامع دربارهٔ فیلر چانه، مکانیسم اثر و عوارض آن در مقالهٔ اختصاصی مربوط به فیلر چانه در همین مجموعه آمده و در اینجا تکرار نمی‌شود.

طبق منابع بالینی، روند بهبودی به‌طور کلی شامل موارد زیر است:

هرگونه تورم یا درد که پس از چند هفته همچنان ادامه داشته باشد، باید توسط پزشک معالج ارزیابی شود.

مانند هر جراحی دیگری، پروتز و جراحی چانه با ریسک‌هایی همراه است که باید پیش از تصمیم‌گیری به‌طور دقیق و شفاف با جراح مطرح شوند. عوارض عمومی هر دو روش شامل موارد زیر است:

در مجموع، طبق گزارش‌های بالینی موجود، رضایت کلی بیماران از پروتز چانه در حدود ۹۷.۸٪ ذکر شده است؛ با این حال این رقم به‌معنای نبود ریسک نیست و تصمیم نهایی باید با آگاهی جامع از فهرست بالا گرفته شود.

اتوپلاستی (Otoplasty) یا جراحی زیبایی لاله گوش، نوعی عمل جراحی پلاستیک و ترمیمی است که به منظور اصلاح شکل، موقعیت، زاویه، تقارن یا اندازه لاله‌های گوش (به‌ویژه در موارد گوش‌های برجسته یا بیرون‌زده) انجام می‌شود. این عمل بدون تأثیر منفی بر قدرت شنوایی، باعث بهبود هارمونی چهره و بیشتر شدن چشمگیر اعتمادبه‌نفس فرد می‌گردد.

این مطلب صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاورهٔ پزشک نیست.

من سرمه حقانی، دارای مدرک کارشناسی ارشد پزشکی عمومی هستم و به‌صورت تخصصی در حوزه بیماری‌ها، پیشگیری، تشخیص و ارتقای سلامت فعالیت می‌کنم. با علاقه به آموزش و آگاهی‌بخشی پزشکی، در زمینه نگارش مطالب و مقالات مرتبط با بیماری‌ها و روش‌های مراقبت از سلامت فعالیت دارم.