
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شد سندرم پای بیقرار که با نام بیماری ویلیس-اکبوم (Willis-Ekbom Disease) نیز شناخته میشود، یک اختلال عصبی است که میل شدید و اغلب مقاومتناپذیر به حرکت دادن پاها را ایجاد میکند. این وضعیت همزمان یک اختلال خواب و یک اختلال حرکتی محسوب میشود، زیرا معمولاً هنگام استراحت آغاز میشود و توانایی به خواب رفتن یا تداوم خواب را مختل میکند. قابلیت مرکزی این سندرم، میل مقاومتناپذیر به حرکت دادن پاها است که معمولاً با احساسات ناخوشایند همراه است. ب...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شد ضربه مغزی یا کانکاشن (Concussion) یکی از شایعترین انواع آسیب مغزی تروماتیک خفیف (mild Traumatic Brain Injury یا mTBI) است که پس از ضربه، تکان شدید یا جلوی سر به عقب رفتن (jolt) رخ میدهد. مطابق مؤسسهٔ ملی اختلالات عصبی و سکته (NINDS)، کانکاشن نوعی آسیب مغزی تروماتیک خفیف بهشمار میرود. شدت آسیب مغزی تروماتیک معمولاً با معیار گلاسکو (Glasgow Coma Scale) طبقهبندی میشود و بر پایهٔ تعریف رایج بالینی (راهنماهای CDC و VA/DoD)، کانکاشن در رد...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شدسیاتیک (Sciatica) به دردی گفته میشود که در مسیر عصب سیاتیک (Sciatic nerve) احساس میشود؛ عصبی که از ریشههای عصبی کمری و خاجی (از سطح L4 تا S3) تشکیل میشود، بزرگترین عصب بدن انسان است و از پایین کمر تا باسن، پشت ران و ساق پا امتداد مییابد. طبق منبع علمی StatPearls (NCBI)، سیاتیک یک نشانه است و نه یک بیماری مستقل؛ به این معنا که همیشه برآیندٔ یک مشکل زمینهای در ستون فقرات یا اطراف عصب است. این عارضه معمولاً فقط یک طرف بدن را درگیر میکند. طبق برآورد StatPearls، احتمال ابتلا به سیاتیک طی طول عمر بین ۱۰ تا ۴۰ درصد و بروز سالانهٔ آن بین ۱ تا ۵ درصد گزارش شده و بیشترین شیوع در دههٔ چهارم زندگی دیده میشود؛ سیاتیک پیش از ۲۰ سالگی بهندرت و معمولاً فقط در پی ض...
ادامه مطلب
شنیدن خبر سقط جنین برای هر خانوادهای دشوار و غمانگیز است. اگر این تجربه را از سر گذراندهاید یا نگران آن هستید، مهم است بدانید که سقط جنین یک اتفاق نسبتاً شایع در دوران بارداری است و در اکثریت قریببهاتفاق موارد، هیچ ارتباطی به کاری که شما انجام داده یا ندادهاید ندارد. این مطلب با تکیه بر منابع علمی معتبر، به زبان ساده شرح میدهد سقط جنین چیست، چرا رخ میدهد، چه علائمی نیاز به مراجعهٔ فوری دارند و مسیر تشخیص و مدیریت آن چگونه است.سقط جنین به از دست رفتن ناگهانی بارداری پیش از هفتهٔ بیستم تعریف میشود؛ اصطلاح پزشکی آن «سقط خودبهخودی» (Spontaneous Abortion) نیز هست. کالج آمریکایی متخصصان زنان و زایمان (ACOG) اصطلاح «از دست رفتن زودهنگام بارداری» (Early Pregnancy Loss) را برای بارداریهای ...
ادامه مطلب
ترومبوز ورید عمقی (Deep Vein Thrombosis یا DVT) به تشکیل لختهٔ خون (ترومبوز) در یکی از وریدهای عمقی بدن گفته میشود؛ وریدهایی که در عمق عضلات قرار دارند و معمولاً در ساق پا، ران یا لگن رخ میدهد، هرچند میتواند در بازو نیز ایجاد شود. مهمترین نکته دربارهٔ این بیماری، خطر جدا شدن بخشی از لخته و حرکت آن به سمت ریهها است که به آمبولی ریه (Pulmonary Embolism) میانجامد؛ عارضهای که میتواند تهدیدکنندهٔ حیات باشد. طبق منابع علمی، ترومبوز ورید عمقی سالانه در حدود ۸۰ نفر از هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر در ایالات متحده رخ میدهد و بیش از ۲۰۰٬۰۰۰ مورد نوین در سال گزارش میشود؛ این بیماری پس از سکتهٔ قلبی و سکتهٔ مغزی، سومین علت شایع مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی محسوب میشود.علائم DVT معمولاً یکطرفه هستند و ...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شدبیاختیاری ادرار به معنای خروج غیرارادی و ناخواسته ادرار است. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، بیاختیاری ادرار یکی از شایعترین اختلالات کنترل مثانه است و خودِ یک نشانه محسوب میشود، نه یک بیماری مستقل؛ یعنی معمولاً نشانگر یک مشکل زمینهای در مثانه، عضلات کف لگن، سیستم عصبی یا مجاری ادراری است. نکتهٔ مهمی که NIDDK بهصراحت بر آن تأکید میکند این است که بیاختیاری ادرار بخشی طبیعی و اجتنابناپذیر از فرآیند پیری یا زن بودن نی...
ادامه مطلب
گره تیروئید به تودهٔ جامد یا پر از مایع (کیستیک) گفته میشود که در داخل بافت غدهٔ تیروئید تشکیل میشود. تیروئید غدهای پروانهایشکل در جلوی گردن است که هورمونهای تنظیمکنندهٔ متابولیسم بدن را میسازد. بر پایه تعریف کلینیک کلیولند (Cleveland Clinic)، گره تیروئید میتواند بهصورت یک تودهٔ منفرد یا چند توده در کنار هم ظاهر شود و در بسیاری از موارد هیچ علامتی ایجاد نمیکند.نکتهٔ مهم برای آرامش خاطر: اکثریت قریببهاتفاق گرههای تیروئید خوشخیم هستند و تنها بخش کوچکی از آنها با بدخیمی مرتبطاند. ط...
ادامه مطلب
نورالژی تریژمینال (Trigeminal Neuralgia) یک بیماری دردناک مزمن است که عصب سهقلو یا تریژمینال (Trigeminal nerve)، یعنی پنجمین عصب جمجمهای و یکی از پرگستردهترین اعصاب سر، را درگیر میکند. این وضعیت نوعی درد نوروپاتیک (Neuropathic pain) محسوب میشود؛ یعنی دردی که در برآیندٔ آسیب یا اختلال کارایی خود عصب ایجاد میشود، نه آسیب بافتی مستقیم. عصب سهقلو حس صورت، دهان و فک را منتقل میکند و به همین دلیل دردهای ناشی از اختلال آن معمولاً در یکطرف صورت احساس میشود.مؤسسهٔ ملی اختلالات عصبی و سکتهٔ آمری...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شدکلسترول یک مادهٔ چرب و مومیشکل است که در تمام سلولهای بدن یافت میشود و بدن برای ساخت هورمونها، ویتامین D و موادی که به هضم غذا کمک میکنند به آن نیاز دارد. کلسترول از طریق خون در قالب ذراتی به نام لیپوپروتئین (Lipoprotein) جابهجا میشود. زمانی که سطح برخی از این ذرات در خون بیش از حد بالا رود، اصطلاحاً «کلسترول بالا» یا هایپرلیپیدمی (Hyperlipidemia) رخ میدهد که یکی از عوامل خطر شناختهشده برای بیماریهای قلبی-عروقی است. در آزمایش چربی خون (Lipid Panel) معم...
ادامه مطلب
نوروپاتی محیطی به هر نوع آسیبی گفته میشود که اعصاب خارج از مغز و نخاع، یعنی «اعصاب محیطی» (Peripheral Nerves)، را درگیر کند. این اعصاب مسئول انتقال پیامهای حسی، حرکتی و اتومات (خودکار) بین مغز، نخاع و سایر اعضای بدن هستند و آسیب به آنها ارتباط طبیعی میان مغز و بدن را مختل میکند. طبق دادهها کلینیک کلیولند (Cleveland Clinic)، نوروپاتی محیطی میتواند هر بخشی از این اعصاب را درگیر کند و طیف وسیعی از نشانهها را ایجاد نماید.مؤسسهٔ ملی اختلالات عصبی و سکته (NINDS) وابسته به مؤسسهٔ ملی سلامت آمریک...
ادامه مطلب
اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یک پاسخ روانی پایدار است که پس از تجربه یا مشاهدهٔ مستقیم یک رویداد آسیبزا و فراتر از حد استرسهای معمول زندگی، در برخی افراد شکل میگیرد. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی سلامت روان آمریکا (NIMH)، این اختلال میتواند پس از قرار گرفتن در معرض حوادثی مانند حملات خشونتآمیز، بلایای طبیعی یا انسانساخت، تصادفها، جنگ و سایر اَشکال خشونت رخ دهد.هشدار ایمنی فوری: اگر خودتان یا فردی که میشناسید افکار خودکشی یا آسیب به خود دارد، این وضعیت یک فوریت پزشکی است. بلافاصله با اورژانس ۱۱...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شدکچلی یا «رینگورم» (Ringworm) نام عامیانهای برای گروهی از عفونتهای سطحی پوست، مو و ناخن است که با قارچهایی به نام درماتوفیت (Dermatophyte) ایجاد میشوند. نام علمی این گروه از بیماریها درماتوفیتوز (Dermatophytosis) یا بهطور خلاصه تینهآ (Tinea) است. برخلاف باور رایج، این بیماری هیچ ارتباطی با کرم یا انگل ندارد؛ نام «رینگورم» صرفاً بهدلیل شکل حلقهمانند ضایعات پوستی رایج شده است. درماتوفیتها قارچهایی هستند که از پروتئین کراتین موجود در لایهٔ سطحی پوست، مو...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شدگواتر (Goiter) به بزرگشدن غیرطبیعی غدهٔ تیروئید گفته میشود. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، گواتر یعنی بزرگشدن تیروئید که ممکن است ظاهر جلوی گردن را متورم نشان دهد و در موارد شدید با تنفس یا بلع طبیعی تداخل ایجاد کند. نکتهٔ مهم این است که گواتر یک بیماری واحد نیست، بلکه یک نشانه (Sign) است که میتواند خروجیٔ چند علت زمینهای متفاوت باشد و در کنار بازده طبیعی، کمکار یا پرکار تیروئید دیده شود. طبق منبع StatPearls (کتابخان...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شدکولیک یا قولنج نوزاد (Infant Colic) به دورههایی از گریهٔ شدید، ناگهانی و بهظاهر بیدلیل در یک نوزاد سالم گفته میشود که با هیچ روش معمولی آرام نمیشود. این حالت یکی از شایعترین نگرانیهای والدین در ماههای نخست زندگی نوزاد است و طبق مطالعات، بین ۱۰ تا ۴۰ درصد نوزادان در سراسر جهان را در حدی که با معیارهای بالینی کولیک مطابقت دارد درگیر میکند. نکتهٔ مهم این است که کولیک یک بیماری نیست، بلکه یک الگوی رفتاری خوشخیم و خودمحدودشونده (Self-limiting) است که معمولا...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شداسپوندیلیت آنکیلوزان یک بیماری التهابی مزمن از گروه اسپوندیلوآرتریتهای محوری (Axial Spondyloarthritis) است که عمدتاً ستون فقرات و مفاصل ساکروایلیاک (Sacroiliac Joints؛ مفاصل اتصال ستون فقرات به لگن) را درگیر میکند. در این بیماری، التهاب مزمن میتواند در طول زمان به تشکیل استخوان نوین و جوشخوردن تدریجی مهرههای ستون فقرات به یکدیگر منجر شود. بر پایه منابع مرجع، حدود ۸۰ درصد از بیماران نخستین علائم را پیش از ۳۰ سالگی تجربه میکنند و کمتر از ۵ درصد پس از ۴۵ سالگ...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شدپرهاکلامپسی (Preeclampsia) که در فارسی گاهی «مسمومیت بارداری» نامیده میشود، یک اختلال جدی و خاص دوران بارداری است که با فشار خون بالا و آسیب به یک یا چند اندام دیگر بدن مادر همراه است. طبق تعریف StatPearls، پرهاکلامپسی معمولاً پس از هفتهٔ ۲۰ بارداری بروز میکند و اغلب با فشار خون تازه همراه با دفع پروتئین از طریق ادرار (پروتئینوری) شناخته میشود، هرچند ممکن است بدون پروتئینوری و همراه با نشانههای دیگر آسیب اندام نیز رخ دهد. این بیماری طیفی از اختلالات فشار خو...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شدبیماری مزمن کلیه (Chronic Kidney Disease یا CKD) به آسیب ساختاری یا افت تدریجی و پایدار نحوه عملکرد کلیهها گفته میشود که حداقل سه ماه طول کشیده باشد. مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK) این بیماری را اینگونه تعریف میکند: کلیهها آسیب دیدهاند یا در ساختارشان مشکلی دارند و دیگر نمیتوانند خون را همانطور که باید فیلتر کنند. طبق دادههای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، بیش از ۱ نفر از هر ۷ بزرگسال آمریکایی (نزدیک به ۳۵.۵...
ادامه مطلب
برونشیولیت (Bronchiolitis) نوعی عفونت شایع دستگاه تنفسی تحتانی است که در آن راههای هوایی بسیار کوچک ریه، موسوم به برونشیولها (Bronchioles)، دچار التهاب و تورم میشوند. این التهاب باعث تجمع ترشحات و تنگشدن مسیر عبور هوا میشود و در حاصل تنفس کودک با مشکل مواجه میگردد. برونشیولیت یکی از شایعترین علل بستری شیرخواران در فصلهای سرد سال است.شایعترین عامل برونشیولیت، ویروس سنسیشیال تنفسی (Respiratory Syncytial Virus یا RSV) است که مسئول حدود دو سوم موارد این بیماری است. سایر ویروسها مانند متاپن...
ادامه مطلب
لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شدبیماری گریوز یک بیماری خودایمنی (Autoimmune Disease) است که در آن سیستم ایمنی بدن بهاشتباه به غدهٔ تیروئید حمله میکند و باعث تولید بیشازحد هورمونهای تیروئیدی میشود. مطابق گزارشها انجمن تیروئید آمریکا (American Thyroid Association) و مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، بیماری گریوز شایعترین علت پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism) است و بر پایه منبع StatPearls، حدود ۶۰ تا ۸۰ درصد موارد پرکاری تیروئید را تشکیل میدهد. این بیماری در زنان...
ادامه مطلب
سرماخوردگی (Common Cold) یکی از شایعترین عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی در انسان است. این بیماری معمولاً خفیف و خودمحدودشونده است، یعنی بدون درمان اختصاصی و تنها با گذشت زمان و مراقبت حمایتی بهبود مییابد. با این حال، به دلیل شیوع بسیار بالا، درک صحیح علت، راه انتقال و تفاوت آن با بیماریهای مشابه مانند آنفلوانزا اهمیت زیادی دارد.سرماخوردگی توسط ویروسهای تنفسی ایجاد میشود، نه باکتری. طبق گزارشها مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا (CDC)، بیش از ۲۰۰ ویروس تنفسی مختلف میتوانند باعث سرماخورد...
ادامه مطلب